Menu główne
Aktualności
Trzcińsko-Zdrój
Miejscowości
Zabytki Trzcińska
Zabytki gminy
Noclegi
Gastronomia
Aktywny wypoczynek
Muzeum regionalne
Jeziora i lasy
Z historii Trzcińska
Zasłużeni dla gminy
Biblioteka regionalna
Rehabilitacja
Piszą o Trzcińsku ...
Bocianie miasto
Galeria
Ludzie z pasją
TV Trzcińsko
Wyślij e-kartkę
Księga gości
Ciekawe strony
POLUB NAS NA FACEBOOKU
Trzcińsko na YOUTUBE.PL
Filmy z Trzcińska na youtube.pl
 
 
WIRTUALNY SPACER
REKLAMA
Wiadomości Trzcinskie
REKLAMA
Bliżej Twoich Spraw - nr 1-9
Licznik odwiedzin
Dziś115
Wczoraj831
W ciągu tygodnia4878
W ciagu miesiąca15559
Wszystkich1061876
Redakcja strony

Twórca i administrator strony

MARCIN CZESYK

 

Autorzy tekstów

współpracownicy

TADEUSZ KOŁUCKI

tadkol@o2.pl

Piotr Szukalski 

 piotr55@hotmail.de

A czas mija....
Strony o gminie

Ochotnicza Straż Pożarna

Miejsko-Gminna

Biblioteka Publiczna

Trzcińskie Centrum Kultury

Urząd Miasta

   

Gimnazjum Góralice


Góralice

PARAFIA Trzcińsko-Zdrój

PRZEDSZKOLE

MKS ORZEŁ

www.mksorzel.com.pl


Trzcińsko-Zdrój 24.pl

 

 

DPS

SP Trzcińsko

Stowarzyszenie na rzecz dzieci

z domu dziecka

Pub Duet

Trzcińsko Info

Sady


Bocianie miasto
PORADNIK KAJAKOWY

Gmina z lotu ptaka

Trzcińsko-Zdrój zimą
Trzcińsko-Zdrój jesienią

Trzcińsko-Zdrój latem

Tu jesteśmy
KALENDARIUM

Z HISTORII MIASTA I GMINY

Marek Stanisławski

Piotr Szukalski - nasz stały współpracownik
  
MOJA KOLEKCJA
O TRZCIŃSKU-ZDROJU

PIOTR SZUKALSKI

piotr55@hotmail.de

REKLAMA


Trzcińsko-Zdrój zaprasza

  

  

ZAPRASZAMY

WAŻNA DATA
4 kwietnia 1853r. W Trzcińsku urodził się Paul Billerbeck późniejszy pastor, który napisał dzieło liczące 4135 stron Komentarz do Nowego Testamentu z Talmudu i Midrasza". Zmarł we Frankfurcie n/Odrą 23 grudnia 1932r.
Pogoda

Zobacz jaka jest prognoza dla twojej okolicy.

HOT -SPOT Trzcińsko-Zdroj
Miasto partnerskie

Miasto bliźniacze Graft-De Rijp

  Stowarzyszenie Twinning

Polenecomite Graft-De Rijp
Jak dojechać?
  
Aktualności
Dzisiaj jest: Sobota
19 Sierpnia 2017
Imieniny obchodzą
Bolesław, Emilia, Jan, Julian, Juliusz,
Ludwik, Piotr, Sebald

Do końca roku zostało 135 dni.
Zodiak: Lew
Sprzątajmy po swoim psie
Logowanie
Basen / Kino w okolicy

 

basen o wym. 25 m

Sauna, jacuzzi

Myślibórz, ul.Piłsudskiego 18,

 tel.  095 747 32 19

1h-9zł/karnet(10h)-70 zł

 

ul. Szczecińska 17

74-100 Gryfino

Bilety:14 zl /12 zł

Tel. 91 416 24 47

www.gdk.com.pl

 

Lider Pojezierza
Współpraca
GEOCACHCING
Ulice PDF Drukuj Email
Wpisał: czesmen   

 

 

Historia ulic Trzcińska-Zdroju jest prawie nie znana i czeka na bardziej szczegółowe opracowanie. Bazując na dostępnych niemieckojęzycznych materiałach oraz wspomnieniach pierwszych mieszkańców miasteczka którzy się w nim osiedlili zaraz po II wojnie światowej, można w skrócie nakreślić powstanie nazw ulic w naszym mieście. Mimo braku przekazów źródłowych należy przypuszczać, iż pierwsze nazwy nadano ulicom w Trzcińsku-Zdroju wkrótce po lokacji miasta w 1281 roku. Zapewne wywodziły się one z dawnych gospodarskich funkcji ulicy, często od profesji rzemieślników, którzy przy nich zamieszkiwali, od wzniesionych przy nich budowli, zamierzchłych wydarzeń historycznych, jak również nazw dróg które prowadziły w kierunku najbliższych i znaczących miejscowości. Już w średniowieczu ważniejsze ulice posiadały swoje nazwy, niestety brakuje map miasta z tego okresu, za pomocą których mogli byśmy dokładnie określić jak brzmiało i zmieniało się ich nazewnictwo. Aczkolwiek zachował się plan miasta z roku 1720, z którego możemy odczytać nazwy dwóch ulic które wywodzą się z tamtych czasów.

Pierwsza, nieistniejąca już dziś uliczka biegnąca niegdyś bezpośrednio przy wewnętrznej stronie muru miejskiego, która rozpoczynała swój bieg od dawnej bramy Strzeszowskiej, a kończyła przy bramie Myśliborskiej, nosiła nazwę „Drogi oprawców”, (Schinderweg). Drugą ulicą której miano wywodziło się ze średniowiecza, była północna część dzisiejszej ulicy 2 Lutego, nazywano ją ulicą  „Kata”, (Scharfrichter). Prawdopodobnie ulice, Kościelna, Młyńska, Wodna i Rynek zachowały swoje stare nazewnictwo z okresu rozkwitu średniowiecznego miasta. Zgodnie z wielowiekową tradycją plac wokół ratusza nazywano „rynkiem”, zaś ulice znajdujące się w bezpośredniej bliskości ważnych miejskich budowli przejmowały ich nazwy. Ulica Kościelna usytuowana jest od północnej strony kościoła, ulica Młyńska biegnie wzdłuż rzeczki Rurzycy, która przepływa  pod budynkiem starego młyna, natomiast ulica Wodna wzięła swoją nazwę od przejścia które prowadziło na zewnątrz obwarowań, w kierunku jeziora. Stała w tym miejscu do XVII wieku brama miejska nazywana Wodną lub wcześniej Łaźiebną.  Bieg historii związany z przemianami politycznymi i wydarzeniami historycznymi, powodował dalsze zmiany w nazewnictwie trzcińskich ulic, niektóre z nich zmieniały nazwy kilkakrotnie. Największe zamieszanie w zmianie nazewnictwa poszczególnych ulic w mieście przyniósł wiek XX, w szczególności lata poprzedzające rozpoczęcie II wojny światowej i czas bezpośrednio po jej zakończeniu. Do roku 1925 główną ulicą w mieście była ulica Richtstrasse, co w tłumaczeniu znaczy ulica Kierunkowa lub Wylotowa. Łączyła ona ze sobą dwie największe bramy wylotowe miasta, Strzeszowską (dziś już nie istniejącą) i Myśliborską. Przebiegała dzisiejszą ulicą Kościuszki i 9 Maja. W roku 1925 przemianowano jej odcinek, (dziś ulica 9 Maja), na Hindenburg Strasse z okazji wyboru Paula von Hindenburga na prezydenta Rzeszy. Rok 1934 przyniósł Niemcom nowego przywódcę, został nim Adolf Hitler, obejmując funkcję „Führera i kanclerza Rzeszy”. Władze Bad Schönfließ czczą to wydarzenie zmieniając nazwę pozostałej części ulicy Richtstrase na Adolf Hitler Strasse, (dziś ulica T.Kościuszki).

 


 

Po drugiej wojnie światowej po przejęciu władzy przez polską administracje ulicę Adolf Hitler Strasse przemianowano na 3 Maja. Ulica z tą nazwą przetrwała tylko do końca lat czterdziestych, kiedy to nadano jej imię Józefa Stalina. Po kompromitacji naczelnego wodza ZSRR i ujawnieniu jego niektórych zbrodni, nazwę zmieniono na  T.Kościuszki. Wkrótce po wyzwoleniu miasteczka przez wojska radzieckie w lutym 1945 roku i zawiązaniu się pierwszego polskiego magistratu, jedną z ważniejszych spraw podjętych przez zarząd miasta, było systematyczne usuwanie śladów niemczyzny, a w szczególności nadanie polskich nazw ulicom w miasteczku.                                   

 

 

Rys.1. Plan miasta Schönfließ (Trzcińska-Zdroju) z 1720 roku    

Dziś niestety nie wiemy kto  imiennie kierował akcją usuwania napisów i tablic niemieckich, możemy jedynie wywnioskować że cześć nazw ulic przetłumaczono z języka niemieckiego. Jednak nie wszystkie nazwy można było przetłumaczyć, toteż postanowiono nadać ulicom nowe nazwy. Część nowo powstałego nazewnictwa powiązano z wydarzeniami wyzwolenia miasta i dniami zakończenia II wojny. I tak, ulicę West Promenade, (Zachodnia Promenada) zmieniono na Aleję Wolności, nazwa ta zapewne związana jest z wkroczeniem kolumny czołgów armii czerwonej, która na odcinku tej drogi zrobiła sobie postój dnia 3 lutego 1945 roku, przed atakiem na miasto Königsberg (Chojnę). Prawdopodobnie pancerna kolumna była bardzo długa, początek jej znajdował się przy zabudowaniach ogrodnictwa, położonego tuż przy drodze w kierunku Chojny, a koniec sięgał dworca kolejowego. Następną ulicą której zmieniono nazwę w związku z wyzwoleniem miasteczka była ulica Wilhelm Strasse (Wilhelm- cesarz Prus), dziś ulica Sojuszników. Tą ulicą dnia 2 Lutego 1945 roku weszli do miasta pierwsi żołnierze radzieccy opanowując je. I jeszcze dwie ulice upamiętniające daty z wojennych wydarzeń: ulica 2 Lutego i ulica 9 Maja. Pierwsza oznacza dzień wyzwolenia miasta, a druga dzień zakończenia drugiej wojny światowej. Ulica 2 Lutego, przed wojną nazywana Luisen Strasse, na cześć pruskiej królowej, która w styczniu 1807 roku uciekła przez nasze miasto z Berlina do Ortelsburga (Szczytna), przed wojskami Napoleona. Ulica 9 Maja, wcześniejsza niemiecka nazwa Richt Strasse, a do zakończenia wojny Hindenburg Strasse, została przemianowana na datę zakończenia drugiej wojny światowej. Ulica H. Sienkiewicza nazywała się przed druga wojną światową, Friedrich Strasse, od imienia króla Prus Fryderyka Wilhelma I. Ulica Chojnicka, do czasu zmiany nazwy, nazywała się König Strasse, w tłumaczeniu ulica Królewska, nazwa ta pochodziła od miejscowości Königsberg (dziś Chojna). Zaraz po wojnie miasto Chojnę nazywano przez krótki czas Królewcem, tłumacząc niemiecką nazwę, lecz po pewnym czasie zmieniono na Chojnice nad Odrą a ostatecznie na Chojnę. I właśnie ulica wzięła swoją nazwę od Chojnic nad Odrą i pozostała do dziś Chojnicką. Najkrótszą i najmniej znaną uliczką w obrębie murów obronnych, jest uliczka Murarska. Powstała ona zaraz po wojnie u wylotu wspomnianej, nie istniejącej już drogi z okresu średniowiecza tzw. ulicy Oprawców (Schinderweg), a jest usytuowana bezpośrednio przy bramie Myśliborskiej. Nazwy ulic, Kościelna (Kirch Strasse), Krótka (Kurze Strasse), Wodna (Wasser Strasse) i Rynek (Markt), zostały przetłumaczone z języka niemieckiego, z tym że Rynek przed wojną dzielił się na dwa place z których ten mniejszy nazywany był Kleiner Markt (Małym Rynkiem).   Aleja Róż, uliczka położona między zabudowaniami dawnego uzdrowiska a ciągiem murów obronnych, przed wojną nazywana Promenadesee (promenada nad jeziorem). Polska nazwa wzięła się pewnie od róż którymi była obsadzona Promenadesee za czasów bytności Niemców. Polskich urzędników, którzy zaraz po wojnie nadali uliczce tę nazwę, musiał urzec widok szpalerów rabat i pergoli, z mnóstwem  kwitnących na nich róż.  Wszystkie ulice opisane powyżej znajdują się w obrębie murów obronnych z wyjątkiem Alei Wolności, Młyńskiej i Alei Róż. Ulice te położone są wzdłuż wieńca murów miejskich i stanowią promenadę spacerową w okuł miasta.    Na przełomie XVII i XVIII wieku zabudowa miejska zaczęła nieśmiało wychodzić poza obręb murów miasta. W połowie wieku XIX zasypano fosy, w ich miejscu i po za nimi na osuszanych i odwadnianych z czasem bagnistych terenach powstają ogrody uprawne i pastwiska, do których wytyczane są drogi i przejścia które po latach stają się ulicami. Wiek XIX i XX był czasem intensywnej rozbudowy miasta poza jego murami obronnymi. Na początku lat 20 i 30tych XX wieku, powstały nowe osiedla, wśród których wyznaczano ulice.                      

 

 

Rys.2. Plan miasta Bad Schönfließ z 1930 roku, według Wilhelma Abitza 

 Największym skupiskiem takiej osady zlokalizowanym w północnej części miasta jest tzw. „Kozia Górka” – nazwa powstała spontanicznie zaraz po wojnie i nie jest nazwą urzędową, pochodzi od stada kóz, które tam hodował i wypasał jeden z pierwszych osadników tego przedmieścia, pan Gonek. Określeniem tym mieszkańcy miasteczka posługują się do dziś. W skład tej kolonii wchodzą ulice: Okólna, dawniej Wässering (Koło Wody), Uzdrowiskowa, (Badestraße), Jeziorna (Seestraße) i Słoneczna, która powstała w latach 70- tych XX wieku.                      

 

 

Rys.3. Plan miasta Trzcińska-Zdroju z 2009 roku, (opracował G. Zwoliński)   

 W czasach średniowiecza droga rozpoczynająca się od wylotu dawnej Bramy Strzeszowskiej i wiodąca do wsi Strzeszów (Stresow), nazywała się Stresowerweg (Drogą Strzeszowską). W latach 20-tych XX wieku, kiedy powstało przy niej osiedle tzw. Bad Schonfliess-Neustadt (Trzcińsko-Zdrój Nowe Miasto), dziś potocznie nazywane Kozią Górką,trakt stracił miano drogi a przeistoczył się w ulicę, Stresower Strasse. Po wojnie urzędnicy przemianowali jej nazwę na ulicę Cmentarną, ponieważ przebiegała obok cmentarza. We wschodniej części miasta, za rozwidleniem dróg w kierunku wsi Góralce i Stołeczna, znajduje się zabudowa która zaczęła powstawać po uruchomieniu dworca kolejowego w 1899 roku. W domkach tych zamieszkiwali przeważnie pracownicy i obsługa stacji kolejowej. Zabudowania te wytyczają dwie ulice: Dworcowa której nazwę przetłumaczono z niemieckiej, Bahnhofstraße i druga, Dobberphulerweg, przemianowana na ulicę Polną, która dalej prowadzi polną drogą do wsi Dobropole. Ulica Ogrodowa nosiła miano Garten Strasie, a jej przedłużenie nazywane było przez Niemców Rözengarten (Różany Ogród). Drogę w stronę Gogolic nazywano Schmarfendorfer Weg (Droga Gogolicka), po wojnie nadano jej nazwę ulicy Ceglanej, ponieważ znajdowały się przy niej dwie cegielnie. Drogę w kierunku grzybna Niemcy nazywali Thänsdorf (droga do Grzybna), przemianowano ją na ulicę Adama Mickiewicza.  Podczas pisania tej pracy zaistniał ciekawy zbieg okoliczności, a mianowicie rada miasta w październiku 2009 roku nadała nazwę nowo powstającej ulicy, która jest zlokalizowana obok ulicy A.Mickiewicza. Nazwano ją ulicą Kasztanową. Miano wzięto od kasztanowców, które rosną wzdłuż ulicy A.Mickiewicza. Od czasu zakończenia II wojny światowej do dnia dzisiejszego w Trzcińsku-Zdroju powstały tylko dwie nowe ulice, Słoneczna (1974 rok) i wspomniana wyżej Kasztanowa (2009 rok). Jest to bardzo skromna liczba w porównaniu do podobnych miasteczek w regionie. Prawdopodobnie ten stan rzeczy wynika ze słabego postępu gospodarczego w mieście, braku zatrudnienia, nie wykorzystania walorów turystycznych miasta i okolicy  itp. czynników. W ten sposób postępuje stagnacja i marazm, czynniki te zmuszają młode pokolenie mieszkańców miasteczka do migracji w poszukiwani lepszych warunków bytowania. Miejmy nadzieję że następne lata przyniosą miastu rozkwit i postęp, które doprowadzą do powstania nowych ulic, które zapiszą nową i ciekawą historie miasta Trzcińska-Zdroju.Musimy także wspomnieć, że w obrębie starego miasta między siecią nazwanych ulic znajduje się uliczka bezimienna, stanowi ona wąski przelot miedzy ulicą Kościuszki a ulicą 2 Lutego i przebiega przy południowym skwerze placu kościelnego. Drugą bezimienną ulicą jest ulica, która swój początek bierze od ulicy Cmentarnej i prowadzi wzdłuż cmentarza do miejskiej oczyszczalni ścieków. Może w przyszłości władze miasta zdecydują o nazwaniu tych bezimiennych traktów, które do dziś są bez miana.

 

Obecnie miasto posiada 25 ulic:

 

1.    Tadeusza Kościuszki

2.    2 Lutego

3.    Henryka Sienkiewicza

4.    Krótka

5.    Kościelna

6.    Wodna

7.    Rynek

8.    Chojnicka

9.    9 Maja

10.  Sojuszników

11.  Murarska

12.  Okólna

13.  Uzdrowiskowa

14.  Jeziorna

15.  Słoneczna

16.  Kasztanowa

17.  Mickiewicza

18.  Cmentarna

19.  Młyńska

20.  Aleja Wolności

21.  Ogrodowa

22.  Aleja Róż

23.  Ceglana

24.  Dworcowa

25.  Polna

Nazwy trzcińskich ulic są niejako dokumentami minionych czasów, tworzą one zakodowaną historię miasta, którą my dziś z zaciekawieniem odkrywamy. Kończąc temat nazewnictwa trzcińskich ulic, może się nam wydawać, że ulice trwają niezmiennie przez wieki swojej egzystencji. Tak jednak nie jest, dotykają je mimo wszystko, wydarzenia historyczne, które zmieniają nie tylko ich wygląd ale przede wszystkim ich nazewnictwo.         

 Grzegorz Zwoliński - 2009

 
Themes and Templates by dezinedepot