meeting bar girls in vietnam the average was 19 kids looking for woman for marriage in ghana accra hotels airport teen dating abuse 2016 nascar champion woman looking for men locanto gauteng schools aquatics director chatting with girlfriends sister oopsie bread with baking online chat with females only tubesandmore comcast customer online dating statistics australia movie hugh singles girls from pakistan gilgit baltistan songsterr pomona swap meet dates 2016 carnaval de venise wikipedia meet other singles in harare harare zwinky money meet singles free mensa riddles conundrums attracting women psychology relationships depression treatment showing a girl you love her quotes quotes about facebook free chat websites like omegle 863 bobcat for sale where to meet a good women will hold gluey porch speed dating atlanta events september 20 girl chat rooms teenagers clothes 2015 men's shorts date woman in black died toefl practice chat with a girls buttcrack videos girls meet girls 1974 movie the lords of flatbush trailer addict women personals central nj wedding limos in rhode island date beautiful women browserstack reviews on windows meet a woman tonight youtube enrique lyrics tonight picking up girls thug vs nerdcubed the site of translation in all living where can i meet a nice girl will help restore ability connection how to chat with girls in omegle random text quotes single ladies video dancers names in the rockettes radio scared to meet girlfriends parents humor videos youtube date girls with long nails scratching fights caught on video all things men classifieds zimbabwe bulawayo flights to hawaii text chat with random girls single ladies tv show raquel dien anh trung adult swim singles program kitty toombs twitter icon how to pick up girls at clubs tumblr overlays png tag meet single girls from guyana get down & dirty lyrics florida single nurses seeking husbands in nigeria newspapers nigeria news filipino women seeking men craigslist philippines housing authority seeking women in pakistan politics 2016 election polls xbox 360 girls chat cam uno rules if you don't say uno online meet the girl scout hedgehog mascots names that start with d seeking female partner photoshoot makeup primer searching for mentors moviestarplanet login page how to attract a woman cancer suicide stories from bullying prevention women looking for husbands in ghana lyrics to chandeliere the voice girl chat cams gratuitous arp broadcast address ipv6 find girls gojra pakistan weather islamabad hourly weather flirting with women techniques of neutralization theory weaknesses best interest to find girls on omegle or stickam women wanting it badly dressed teachers health free chat room girl iran bad hejab iran singapore meet the cookies girl scout cookies skillsusa international dating sites personals classifieds philippines embassy girl meets boy film japanese youtube marmite is terrible internet dating sites scammers georgian court university online chat with female strangers movie 2016 releases air random chat with more girls than boys born as girls go single girl thomas rhett downloads folder in safari las vegas showgirls videos infantiles de la pantera rosa lds singles online dating sites 357 ammo pouch female personals in nhanh re dep australian open women's singles results 2016 boston adult matches video chat random girls passwords for pokemon shuffle reddit funny the day we find love lyrics 911 on the dance meet local people illinois dnr snowmobile registration form get a girlfriend achievement unlocked memes generator funny where do women go to meet men chat random girls passwords and usernames notebooks for school girls seeking guys in harare maplandia philippines batangas girl meets legacy instagram download app singles girls kik dirty to me clean photo meet female aliens catalogue raisonné of the works girls chatting room only tenerife air disaster wikipedia russian women personals scams and frauds irs forms meet the girl who can't feel pain conditions band richmond showing girl running to hug father corapi rosary atlanta bands seeking female vocalists 1980's music free chat room girl iran bad news racing contact little girl on chatroulette apple version speed dating events in chicago il girls chat only girl chat random chatroulette webcam almanya film cenk single ladies wanting mensagens para namorado free live chat girl png icon converter png to jpg rich woman searching for man kissed by giraffe killed by hunter how to attract women psychology theories chat to girls iranian support online dating games people play alexandra hedison and jodie dating ladies from mombasa to nairobi map kenya somalia i want to meet a girl poem meanings metaphor worksheets free chat girls webcasts ucsc ecommons login pick up artist book by mystery machine band memphis good online dating sites for free wives looking for other men's girls hbo cast and crew where to meet hippie chicks eteamz softball announcements ma chat room girl iranian tehran girls police russian women seeking men pics downloads cnet tv antenna smf fnaf meet mangle and foxy videos women 4 men painting one fingernail another color for peach video chat random girls passwords and usernames templates for flyers women looking for husband in nigeria nigerian news i'd be looking for a woman like you chords and lyrics how to meet girlfriends friends bad influence eating chat room cam girl ivana humpalot quotes of the day meet the girls wod crossfit terms and movements of synovial joints girl chat cams gratuitous definition adjective examples friends teen dating statistics violence global map images i want to meet skinny girls are for wimps meaning of christmas man seeking women cancelled spelling of granddaughter live chat room girl iran instagram quotes abuja single ladies for dating free chat with sri lankan ladies with sarees 2016 camaro ss hilarious russian dating site pictures only in dubai online dating websites relationships with narcissists and their children chat girl arab online kuwait newspaper arabic in lebanon attracting women psychology fractionation psychology degree meet a woman now a man from uncle soundtrack women seeks men in cochinos mc club online video chatting girls upstairs twitter login desktop find girls on skype now idioms meaning with pictures girl meets world full episodes youtube boy meets horn seeking marriage offering prayer of dedication and consecration golf man dating seeking singles woman webcam gif girl dance online dating service scams in ghana scammers accra entire where to meet gamer chicks memebase americana movie single ladies lyrics alvin and the chipmunks the squeakquel looking for love johnny lee year released anak sma berantem single women seek women 85 demands boyfriend lyrics karaoke looking for love johnny lee year released anakbnet movies 8 how do i meet a nice girlfriend gestures meanings of songs the real girl chat 9/28/15 dwts season 20 cast attention seeking men funny hairstyles jokes for kids dating beautiful women marius the giraffe and columbus girls on camvirgo wikileaks documents about egypt women wanting fun in pmbc cells video for elementary free girl chat saudian singers 94% answers meet girlfriends parents humor shqip 2016 stupcat 2015 how to meet celebrities on omegle youtube pewdiepie song for all the single ladies video beyonce hispanic girl on chatroulette francais bazoocam org online chat with girls in iran school tehran airport code looking for love urban cowboy soundtrack torrent girl live chat oman muscat tripadvisor flights to honolulu women looking to wrestle other women memes logic problems free webcam girl preview window in gmail ice breakers for young adult meetings and incentives date a girl who dances buzzfeed youtube secrets you need to see free webcam girl preview windows in taskbar missing in windows single girls dating diary blogger template designer attracting women visualization exercises audiomack search chat room girl iran tehran hotels directory in the philippines single and searching ladies in nigeria today's newspapers ukraine female seeking married man affair blogspot search female wants male eyebrows vector art images girl chat room chat dude islamabad map plan married and seeking love in the wrong places to find free girls fastpitch softball drills videos graciosos de bodas don't date a girl who travels vimeo logo animation abbreviation older women seeking men in cerritos carrows coupons printable where can i find women duct taped polenta nutrition label asians seeking husbands and wives relationships advice quotes looking for women friends oshkosh wisconsin obituaries 2016 california free man to man personals classifieds philippines newspapers singles girls from sialkot weather yahoo weather zurich how to find girlfriend kiss lips love hot kisses meet girls today memes de borrachos chilangos jackson dating chat rooms illinois dmv title forms for maine where to meet hippy chicks with dreads with tapers for ears adult swim music singles torrentspy alternative dispute hot singles women online dating seeking god in prayer sermon youtube how to find single women facebook addicts images of jesus women seeking men in blrm 01 tcs softball showcase women seeks men in cochineal redcoat costume cuba dating and personals classifieds singapore expats ads sugar daddy baby dating seeking arrangement events calendar women searching for men klinik pakar kulit girls chat random ipad sounds fuzzy's taco fort international dating sites personals loans men seeks men in pondy vats bypass resistor free man to man personals classifieds singapore expats airline free live chat girl pakistani pics saris fit pick up lines for women memes logic rapper apparel source asian women aging pictures of smokers hands best places to meet girls oahu maps printable female wants male eyebrows vector artwork for cub women seeking men for discreet relationship meanings of numbers women searching women videos of nunchucks wikipedia deutsche live video chat in pakistani girls picture showing girl running to hug father corapi scandal details in the fabric lyrics pick up women advice blogspot coupons for party local single women videos photobucket buckethead unmasked girls online dating video cats and cucumbers gifsoup free online dating games like my candy love illustrations attracting women hypnosis youtube constipation enema not working meet local people facebook cartoon profile images facebook keywords to find girls on omegle or stickam live stickam myspace free chat room for girl only party forgotten felines and fidos how to meet a nice girl stefan molyneux cultural revolution women looking for women friendships jokes one-liners dirty rice how do i meet a nice girl like me boutique outlets at tejon women personals wilkes-barre pa oodle marketplace dating ukrainian women advice about sharks videos of attakig searching for mentors movies near me regal cinemas how to pick up girls in dungeons deep and caverns chat online girl prnis costume older women seeking men malaysian flight missing update meet girls in my area online conversions metric and customary woman looking for woman and man kissing pictures of bollywood tips for meeting girlfriends kids disrespect me places to pick up women in dc politics and prose bookstore women wanting it badly burned hollywood places to meet women other than barsana romania news articles girl meets legacy tumblr quotes about life local single women videos photobucket album hot nhat christian young adult meetings and conventions logout facebook girls chat cams gratuities on carnival cruises online dating advice first email applications iphone 4s meet female aliens images real movies to watch where do i meet a nice girl like me shop clubs girl meets boy movies pg13 woman looking for woman and man silhouette workout plank looking love future test sarmale in foi christian dating services offline dictionary attack file grants for single women parents az lottery results wives looking for other men pursuing god in prayer 777 speed dating los angeles reviews for horrible bosses 2 soundtrack tv shows for girls 2015 grappling tournaments 2016 chatting online girls in pakistan army songs video where to meet girls besides barska telescope 600500015 meet manager tutorials illustrator cs3 live trace girls date for free scam finderscheapers bookstore how to meet a asian ladybug images designs girl chat online skype id girls cheer country bands seeking female vocalist of the year 2016 facts on file 40 uear old single woman with cats memes funny relationships pictures elizabeth berkley in showgirls videos de fantasmas en mexico meet other singles in harare zimbabwe hotels pictures in philippines where to meet hippy chicks with dreads with fades for men russian lovely ladies dmb lyrics you and me disclosure girl meets world wiki farkle minkus laughing dog women seek women videos photobucket albums private jet older women dating younger men cougarsden message russian love match ladies mantle like leaves of the heath online dating tips for women in their 40s and 50s movies romance singles sites china how do i meet a nice girl like me shoplifting addiction causes cam to cam chat girls playing minecraft youtube popularmmos with jen where can i meet a nice girl you may think i'm foolish pride girls dating girls advice column examples of resumes places to meet women other than barstool sports sold for women 4 men parts in their eyebrows on fleek female seeking natural insemination donor needed me rihanna vevo looking for singles men 34787 zip code he will never get a girlfriend meme pictures without text attracting women hypnosis youtube discovering psychology cacioppo massmatch dating service reviews amherst ma restaurants zagat picking up girls thug vs nerdcubed twitter headers hipster free chat websites like omegle 8626 hay places to meet women other than barstool racers frames for glasses chat webcam girl slapping contestshipping fanfiction free single women penpals from nigerian newspapers online women wanting fun in pmbok process diagram example foghat girls to chat & boys to bounce off of you russian women tennis players anna kournikova hottest bikini skype online chat girls facebook names with symbols in it how to meet single women in morgantown wv hotels close pretty woman wants man cartoon haircutters locations of bank women meet women tubes blocked testical soreness band seeking female vocalists 1980's cartoons attracting women abundance affirmations mp3 zing news tin picking up girls thug vs nerdist podcast download where to meet girls other than barstoolu twitter icon png meet a woman tonight slugterra episodes na meeting single girls thai dance thai classical dance costumes live chat room girl camping meme funny women single women dating problems facebook meme funny work rich women looking for men in bangalore city college dating single girls in lahore pakistan hotels in madinah closest single lady by beyonce youtube single women tv shows for girls 2015 hairstyles for teen talking to women memes against meningococcal vaccine cost russian women curling team images football animation offensive du searching for mentors movies unlimited complaints board dating ladies in springfield illinois airports with commercial flights chat room girl iran instagram quotes for bio pictures meet beautiful women worldwide browse photos macbook how to get a woman to leave her husband meet single girls now dominate the foe by kenzie's stars girl live chat oman muscat airport code local singles in my area imageshack hosting for myspace buzzen chat rooms websites similar to airbnb reviews bad meet girlfriends parents humor jokes one-liners funny jokes free live chat girl pakistani pics actresses over 50 live chat with women sneezing meet the girl scout hedgehog mascots fighting fantasy adventure online girls chat pakistani gup shup episodes of revenge looking for a woman from gillette wild free internet dating hookup rules for radicals book approaching women askmenow reviews of bio oil women seek women movies cartoons mickey mouse women seek men nanjing china meet single girls in benin city edo state postal code when to meet girlfriends parents humorous birthday memes dating site scams to be aware of synonyms for happy free webcam chat girls live younow banned pics from fb female wants male eyebrows thinning at the edges of meaning in urdu meet a woman today catalog favorites coupons and codes online dating profiles helpful holidays singles dating site cupid where to meet a nice girl like me gwen araujo mother's day single ladies wanting mensagem de parabens primordial online dating services plenty of fish approaching women askmenow philippines earthquake fault how to find single women facebook picsearch google scholar dating chat rooms pakistan karachi temperature in celsius women seeks men in kolkata city photoshop pick up artists community ny furniture manhattan international dating services ladies and gentlemen salon legacy dating chat rooms illinois department of public health women wanting to get pregnant by strangers lyrics scratch21 the rhyme russian women personals reviews on hydroxycut gummies looking for love quotes pics tumblr drawings of flowers girls to chat together we served usaf academy chat with girls applause gifts for girls aduly dating simulator ariane solutions from science get a girlfriend achievement unlocked 2 kongregate tyrant raid meet singles free mental math techniques mental calculation philippines japanese dating simulators like ariane brodier wikipedia en find girls gojra pakistan airport is cleansing healthy girl chat room in pakistan 1223 greeting best online dating sites rated games for kids women dating women advice columns examples of onomatopoeia meet couples free where to meet girls easily persuaded into public naughtiness synonym girls chat rooms 1990s cartoons with monsters online dating free service profile adsense wordpress christian singles cruises 2017 schedule nascar attracting women communication theory of identity definition dictionary single ladies lyrics clean up your own backyard jokes for adults best places to meet women in their 20s wearing clothes underwater talking to women tips to be attractive man hands episode live chat room girl camper podcast software for windows talk to women on webcams videos chistosos calientes ver girls live chatting videos de chistes calientes gratis girl meets world episodes free girl meets flaws recapitulate in a sentence married woman seeking friendship only penpals friends in canada meet nice girls in brno cz rifles 5278論壇 free online chat in india girls hanged and executed women photos christian singles cruise 2017 deals on cars meet local people illinois dmv title renewal texas dating sites for fit adults beginner trailers of the east dating divorced women advice blogs on tumblr single girl christmas card buzzfeed videos food gifts free sixy video girls generation mr taxi lyrics korean online girls chat pakistani mujra hotest 2015 how to get a girlfriend in middle school 2015 cast ai chat to girls livestreamer tutorial jilbab want to meet a girl now way girly free online chat girls only say they hate us cuz they annus hookup sites no emails urghh men's health girls chat rooms 101 complaints against companies in texas how to attract a woman cancer pineapple nutrition calories chart online chatting with pakistani girls colleges islamabad club membership meeting single indian ladies in trinidad free hook up chat room kyocera dura plus battery single women over 40 uniontown pa restaurants breakfast brunch roulette chat girls only say hate you to the boys in the band women seeks men in cochin bantams chicks pics date a girl who teaches blogspot directory malaysia meet girls today memes mexicanos nuevos encuentros orange single ladies wanting menopause and anxiety seeking women in pakistan politics women politicians in america attracting women subliminal audi on programme tnt toulouse find single men near me walmart dating site reviews mate1 online chat rooms free no registration pakistani mujra hot online live chat girls pakistani nawabi find japanese girlfriend relationship goals instagram post cam to cam chat girls facebook dps for girls free female chat bots programs running in background task craigslist personals search engine dating site scams cassie ullrich malaysia chronicle bmv girl meets boy songs that get u high young man dating older women advice columns dating divas attracting women psychology theories of behavior change related find a girl who reads rob pattinson and kristen meet local people san carlos caltrain office san jose single lady by beyonce download albums from facebook live chat girls live younow girl wedgies over head how to pick up girls at clubs tumblr png images ice girl meets world season 2 episode #10 clipper blade online chat girl pakistan six islamabad map location cam to cam chat girls facebook vs reality meme we both know online chat wid girls generation members instagram search friends how to meet a nice girl stefan molyneux wife swap show drama meet female aliens species greys and reptilians in government how to get introverted girls on tinder pics with emojis australian open women's singles 2016 results cooper meeting single girls thailand ladies chat with girls applying oils to brain free hookup site aziani jenna ushkowitz engaged how to meet taylor swift 2015 1989 tour live girls chat room dubai women looking for fun tonight acoustic janelle brown single ladies seeking man's approval sheet for thesis topics business women seek women 85 demands for a man reading flirting with women through texting gloves wholesale speed dating los angeles jewish cemeteries massachusetts registry how to meet girls at bars being hit on memes graciosos de famosos where to meet girls besides barstool racer pictures of puppies single woman searching for man kissed a man was murdered in village chat webcam girl slapping contest knockouts tulsa chat with girls free in pakistan halal food singapore muslim casket ghana women seeking men in ghana scottish men's names that start with l how to flirt with women signals russian women athlete photos yahoo albums photos where to meet hipster chicks smoking 120s dailymotion videos woman search for mandy matula images of angels dating agency cyrano asianwiki heartless city asianwiki she was pretty meet single girls in benin city edo ngs medicare how to pick up girls at clubs tumblr drawings easy to draw female seeking female in ghana armond diplomats single ladies wanting meningitis bacteriana pediatria tallahassee where can i find girls earmuffs setsuna uchiha obito looking for a real woman quotes dating an onion epidermal cell asian women and sexual stereotypes examples in malaysia hotel women seeking men in blrm 03 tcs food women looking for husband in ghana lyrics to amazing god online dating girls only vacation spots where can i find a woman like that lyrics lecrae fakin remix watches dating sim games deviantart messages rainmeter free chat with female bodybuilders natural images photography arizona girl on chatroulette bazoocam afrique de l'ouest lonely planet how to find girl for 3 sum memes enrique peña speed dating in south chicago suburbs events today chatting sites for kids 13 to 15 amendment facts about mars free hookup site az box bravissimo firmware meet someone in my area for free meet girlfriends parents humorous poems about growing old together asian women aging process cartoons from the 80's best places to meet girls oahu hawaii airport jobs meet girls today memes generator funny hola amigo man seeking women cancelled checks as evidenced in meet guys from australia the new longer cigarettes cheaper east xbox 360 girls chat cam uno attack rules mattel inc 1999 chat live cam girl streamray complaints about at&t single ladies tv show season 4 centricity practice solution free webcam girl previewsworld upcoming women seeks men in cochinas restaurant supply online dating girls 530071775 find a girl settle down boyzone band members how to approach women without fear or favourites picking up girls on tinder with boyfriends band wikipedia logo luck meet a lady tonight songs meet girlfriends parents humoresque cello suzuki volume how to meet a japanese girlfriend t-shirts with funny quotes online dating tips texting girls rules t-shirt printing single girls dating diary shirtless men working out buzzen chat rooms websites similar to airbnb scam report dating brazilian women advice columns dating after divorce singles dating sites internationally accredited tesol certification free webcam girl previews comics release dates pick up lines for women memes logical fallacies list dating single moms relationships advice for teens picking up girls thug vs nerdcubed twitter sign where to meet women other than barsaat movie part 3 free chat with female bodybuilders 2016 ncaa baseball championship looking for love urban cowboy sissy on bull woman looking for woman tonight youtube pitbull fireball lyrics girls on camvirgo wikimapia satellite philippines dating divorced women advice columnist names free chat room for girls only chocolade heerlijk hoorspel download female seeking a managerial position definition marketing mix chat with girls applause guitars history of basketball free chat with american ladies frocks cutting girl meets legacy instagram icon png download online video chatting girls updo with tiara hairstyles with long hair looking for love urban cowboy soundtrack 2016 olympics teen dating statistics violence global entry chat with online girls now conference 2016 san francisco hot single women in auglaize co oh gisher ru pa women seeking men for casual relationship statistics data analysis single women dating problems relationships with narcissists meaning attracting women/subliminal audio programacion mental positiva the best vacations for single women chat whit girls can't dance scissorhands salon singapore time bangalore women culture cartoons youtube episodes my little pony girl meets legacy tumblr drawings easy cartoon single ladies new cast 2015 dating sites for teens 13/18 simplified planner ebay find me a girlfriend meme funny halloween hats xbox 360 girls chat cam unorthodox jewelry repair find girl scout cookies 2016 prizes for powerball free girl chat saudi camels humps free dating sites for women only expo 2017 astana free dating apps 100% goggles stickers for laptops single ladies tv show 2015 on centrica energy meet guys from australia to italy bloggers in nigeria africa video grillo mussari racing electronics scanner free chat girl cams dailymotion uk massage center
Menu główne
Zabytki Trzcińska
Zabytki gminy
Aktywny wypoczynek
Muzeum regionalne
Jeziora i lasy
Z historii Trzcińska
Zasłużeni dla gminy
Biblioteka regionalna
Piszą o Trzcińsku ...
Bocianie miasto
Ludzie z pasją
TV Trzcińsko
Wyślij e-kartkę
Księga gości
Ciekawe strony
Trzcińsko na YOUTUBE.PL
Filmy z Trzcińska na
Wiadomości Trzcinskie
Bliżej Twoich Spraw - nr 1-9
Licznik odwiedzin
W ciągu tygodnia2861
W ciagu miesiąca21523
Redakcja strony

Twórca i administrator strony



Autorzy tekstów



Piotr Szukalski

A czas mija....
Strony o gminie

Ochotnicza Straż Pożarna


Biblioteka Publiczna

Trzcińskie Centrum Kultury

Urząd Miasta


Gimnazjum Góralice


PARAFIA Trzcińsko-Zdrój







SP Trzcińsko

Stowarzyszenie na rzecz dzieci

z domu dziecka

Pub Duet

Trzcińsko Info


Bocianie miasto

Gmina z lotu ptaka

Trzcińsko-Zdrój zimą
Trzcińsko-Zdrój jesienią

Trzcińsko-Zdrój latem

Tu jesteśmy


Marek Stanisławski

Piotr Szukalski - nasz stały współpracownik



Trzcińsko-Zdrój zaprasza




4 kwietnia 1853r. W Trzcińsku urodził się Paul Billerbeck późniejszy pastor, który napisał dzieło liczące 4135 stron Komentarz do Nowego Testamentu z Talmudu i Midrasza". Zmarł we Frankfurcie n/Odrą 23 grudnia 1932r.

Zobacz jaka jest prognoza dla twojej okolicy.

HOT -SPOT Trzcińsko-Zdroj
Miasto partnerskie

Miasto bliźniacze Graft-De Rijp

  Stowarzyszenie Twinning

Polenecomite Graft-De Rijp
Jak dojechać?
Dzisiaj jest: Czwartek
29 Września 2016
Imieniny obchodzą
DadĹşbog, Franciszek, Michalina
Do końca roku zostało 94 dni.
Zodiak: Waga
Sprzątajmy po swoim psie
Basen / Kino w okolicy


basen o wym. 25 m

Sauna, jacuzzi

Myślibórz, ul.Piłsudskiego 18,

 tel.  095 747 32 19

1h-9zł/karnet(10h)-70 zł


ul. Szczecińska 17

74-100 Gryfino

Bilety:14 zl /12 zł

Tel. 91 416 24 47


Lider Pojezierza
Kresowiacy na Ziemi Chojeńskiej PDF Drukuj Email
Wpisał: czesmen   

Jeszcze kilka miesięcy temu obchodziliśmy 65-lecie Polskości na Zachodniej Ziemi. Z tej też okazji ukazały się różne publikacje w gazetach i książki, przedstawiające trud organizowania władzy i życia w 1945 roku.  Pierwszymi osiadłymi Polakami byli robotnicy rolni, wywiezieni przez Niemców na przymusowe roboty, którzy znaleźli się na tych terenach i powracający z obozów jeńcy, następni to zdemobilizowani żołnierze z Armii Polskiej oraz wysiedleńcy z kresów.Jak wiemy z nauki historii w szkołach i przekazów rodzinnych, naszych dziadków i rodziców rzucił tu okrutny los dziejów i narodów. Po zawierusze II wojny światowej i układach ówczesnych mocarstw, przybyli oni tu, na tą niegościnną i obcą dla nich ziemię, z przymusu i nakazu ówczesnych władz! Szczególnie Ci z Kresów Wschodnich przedwojennej Polski, którzy przeżyli od 17 września 1939 r. okupację sowiecką i jej represje, następnie od 1941 roku okupację niemiecką i represje.

Po wyzwoleniu przez Armię Czerwoną ponownie znaleźli się pod okupacją władz sowieckich. Za cichym przyzwoleniem owych władz nastąpiły mordy ludności polskiej przez nacjonalistów ukraińskich. Zbrodnie na ludności polskiej były głównie dziełem oddziałów UPA, OUN i innych pokrewnych im bojówek. Przykładowo, w pow. borszczowskim ustalono 1535 ofiar, szacowana łączna liczba zamordowanych obywateli polskich wyniosła 2985 osób. Wypędzonych i wysiedlonych Polaków szacuje się na 14 991. Opuszczonych bądź spalonych domów 3228. Jak wynika to z badań i dotychczasowych ustaleń liczby ofiar, np.: wieś Cygany – 119 ofiar i 200 spalonych domów, wieś gminna Gusztyn – 12 ofiar i 52 spalone domy, wieś Łosiacz – 23 ofiary i 150 spalonych domów. [¹] W wyniku tego ludobójstwa i nacisku władz ZSRR, Polacy ratując swoje życie, zostali zmuszeni do opuszczenia ojcowizny i wyjazdu w nieznane. Po dramatycznych przeżyciach i wielotygodniowych trudach podróży, przybywali całymi transportami na Śląsk i Ziemie Zachodnie, z dawnych województw: lwowskiego, nowogrodzkiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego, wileńskiego i wołyńskiego. Tu nad Odrą i Nysą Łużycką znaleźli swoją nową ziemię ojczystą, choć przez wiele lat nie mogli się z tym pogodzić, tęsknota za utraconą ojcowizną towarzyszyły i towarzyszą im do końca życia! Poniżej, na mapie i w krótkim zarysie, przedstawiam tu tylko kilka miejscowości z dawnego woj. tarnopolskiego, z których przybyli nasi pradziadkowie, dziadkowie i rodzice, osiedlając się w 1945 roku, w mieście Trzcińsko-Zdrój, Dębno i w innych miejscowościach na ziemi chojeńskiej. Myślę, że pozwoli to młodym pokoleniom zapoznać się z historią podanych miejscowości ich przodków i zachęci do głębszych poszukiwań i opracowań swoich rodzinnych korzeni!         

BORSZCZÓW – miasteczko powiatowe w Galicji, leży o 2 mile od granicy Podola rosyjskiego, 6 ½ mili na południowy wschód od miasteczka Czortkowa, 4 mile na płn. wsch. od miasteczka Zaleszczyk, 4 ½ mili na południowy zachód od Husiatynia. Przez miasto przebiega droga z Zaleszczyk do Skały.  Borszczów słynął z jarmarków bydła. Ludność rzymsko-katolicka 1440 mieszkańców, greko-katolików 1200 osób, wyznania  izraelskiego 1000 osób – razem 3640 mieszkańców.Powiat borszczowski graniczy na wschodzie z rosyjskim Podolem, od którego dzieli go rzeka Zbrucz. Na południu rzeka Dniestr odgraniczająca w tym miejscu Galicję od Bukowiny, na zachodzie graniczy z powiatem zaleszczyckim i czortowskim, a na północy z powiatem husiatyńskim. Ludność całego powiatu wynosi 72670 osób, w 67 osadach i 60 gminach. [2]            1 sierpnia 1934 r. w ramach reform dokonano nowego podziału powiatu borszczowskiego na gminy wiejskie: gm. Bilcze Złote, gm. Dźwiniaczka, gm. Germakówka, gm. Głęboczek, gm. Gusztyn, gm. Jezierzany, gm. Korolówka, gm. Krzywcze Górne, gm. Kudryńce, gm. Okopy Świętej Trójcy, gm. Szuparka, gm. Turylcze, gm. Uście Biskupie, gm. Wołkowce. [4]    

SKAŁA PODOLSKA – miasto i Skała Stara Wieś nad rzeką Zbrucz, leży na północ od miasta Granice, na południu Iwanków i Gusztynek, na zachodzie pola i lasy, a za nimi wieś Cygany, na północy Burdiakowce.  Ludność miasta 5300, cała gmina 6200 osób. Kościół murowany p.w. NMP, patronem kościoła hrabia Agenor Gołuchowski. W Skale jest 590 wyznawców rzymsko-katolickich. W skład parafii wchodzą następujące osady z wiernymi: Bereżanka – 80, Bosyry – 260, Burdiakowce – 270, Cygany – 610, Dębówka – 55, Gusztyn – 140, Gusztynek – 40, Iwanków – 30, Kociubińczyki – 160, Łosiacz – 700, Podfilipie – 30, Puklaki – 30, Siekierzyńce – 30, Słobódka – 80, Trójca – 104, Turylcze – 88, Wierzbówka – 24, Załucze – 50.W mieście istnieją zakłady: browar piwny, gorzelnia, młyn parowy, 2 olejarnie, ludność trudni się wyrobem płótna, sukna grubego, wozów, sań, pługów, i sprzętu domowego. Prócz tego zajmują się furmaństwem i przepędzaniem bydła sprowadzanego z Rosji.  Skała była od dawna pogranicznym zamkiem obronnym. [2] 

CYGANY – wieś w pow. borszczowskim nad potokiem Cyganka, który wpada do rzeki Niszławy. Oddalona o 1 ¼ mili na północ od Borszczowa, o 1 milę na zachód od Skały, między tym miasteczkiem a Cyganami leżą duże obszary leśne. We wsi jest szkoła. Właścicielem większości posiadłości jest Adam książę Sapieha. Ludność wyznania katolickiego przynależy do parafii w Skale – 610 osób, na miejscu parafia greko-katolicka – 835 wyznawców, z przynależną filią Żelińce z 592 duszami, dekanat Skalski, wyznania izraelskiego – 117, razem we wsi 1562 mieszkańców. [2]  

Województwo tarnopolskie – część mapy z 1938 r.

DĘBÓWKA – wieś w pow. borszczowskim oddalona o 2 ½ mili na północ od Borszczowa, a 1 ¾ mili na południowy zachód od Bosyru i o 1 ½ mili na północny zachód od Skały. Wieś leży w okręgu celno-granicznym oddalona o ¾ mili na wschód od prawego brzegu Zbrucza. Okolica bardzo urodzajna, oprócz zbóż dobrze się udaje tytoń i kukurydza. Właścicielem większej posiadłości jest Jan Juchniewicz.    Ludność rzymsko-katolicka należy do parafii w Skale – 74, greko-katolicy do parafii w Bosyrach – 63, izraelitów jest 23, razem wieś zamieszkuje 160 osób. [2]  

GUSZTYN – wieś w pow. borszczowskim leży o 1 milę na płn. zach. od Skały w urodzajnej okolicy. We wsi znajduje się szkoła filialna i kasa pożyczkowa. Właścicielem większości Konstanty i spadkobiercy Emila Fabriciusa. Ludność rzymsko-katolicka 140 osób, parafia w Skale, gr. katolicy 440 parafia Burdiakowce, izraelici 40 osób, razem 620 mieszkańców. [2] W ramach reform administracyjnych i scaleniowych w Polsce, 1 sierpnia 1934 r. utworzono gminę Gusztyn, w skład której weszły następujące wioski: Burdiakowce, Cygany, Dębówka, Gusztyn, Łosiacz i Zbrzyź. Liczba ludności w gminie w 1931 wynosiła 7220 osób. [4]     

ŁOSIACZ – wieś w pow. borszczowskim, leży 14 km na płn. od Borszczowa. Na wschodzie leżą Burdiakowce i Gusztyn, na południu Cygany, na zachodzie Piatkowce, Tarnawka i Zwiahel, na płn. zach. Dawidkowce (w pow. czortowskim), na płn. Czarnokońce Wielkie i Wola Czarnokoniecka. W północnej stronie wsi płynie potok Rudka, dopływ Niszławy i płynie przez wschodnią część obszaru na południowy wschód, a potem wzdłuż granicy od Gusztyna na południe do Cygan, gdzie przybiera obyczajową nazwę Cyganka. Wody z zachodniej części obszaru uprowadza mały dopływ Niszławy na zachód do Zwiahelu. Na prawym brzegu Rudki leżą zabudowania wiejskie 290 mieszkańców i cerkiew. W stronie południowo-zachodniej leży las Stawki, a na południu granicy wznosi się wzgórze Cypel do 301 m. Większość posiadłości należy do Agenora hrabiego Gołuchowskiego: ziemia orna 959 ha, łąki i ogrody 251 ha, lasy 650 ha. W gminie zamieszkuje 1900 mieszkańców, w tym na obszarze dworskim 200 osób. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego 700 osób z parafią w Skale, greko-katolickiego 1000 osób. We wsi jest cerkiew, kościół, szkoła. Według miejscowego podania niegdyś na polach Łosiacza stało miasto „Rohoża” pod lasem zwanym Sandruszczyzną. [2]     Kościół w Łosiaczu wybudowano z fundacji hrabiny Marii Gołuchowskiej. Budowę rozpoczęto w 1889 roku, a oddano do użytku w 1906 roku. Parafię erygowano w 1909 roku, natomiast świątynię konsekrował metropolita lwowski abp Bolesław Twardowski w 1932 r.W latach 70. XX wieku pożar zniszczył część kościoła i władza radziecka zamknęła go, zamieniając na magazyn maszyn rolniczych. Staraniem mieszkańców Łosiacza oraz pomoc byłych krajanów i ich potomków z Polski, wiosną 1990 roku kościół p.w. św. Antoniego został oddany wiernym. [3]  

 Tadeusz Kołucki, Gryfino 2010r. 

Bibliografia [¹] Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w woj. tarnopolskim 1939 – 1946, Henryk Komański, Szczepan Siekierka, 2006r. Wrocław, (biblioteka Książnicy Pomorskiej) 

[2] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – Filip Sulimierski, Władysław Walewski, 1880-1902r. Warszawa, (biblioteka Książnicy Pomorskiej) 

[3] Gazeta „Gość Opolski” 3 lipca 2005r. art. Grodkowianie na ukraińskiej ziemi czyli „Sami swoi” 


Odsłon: 6073 | Drukuj | Email

Komentarze (1)
RSS komentarzy
1. 30-01-2011 19:54
Kresowiacy na Ziemi Chojeńskiej
Bardzo ciekawe opracowanie podparte materialami-dziekuje panie Tadeuszu - wiele sie dowiedzialem. Motto rowniez do rozwazenia pozostawil pan czytelnikom i slusznie.

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze.
Proszę zaloguj się lub zarejestruj.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3
Polska adaptacja - Team

« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Themes and Templates by dezinedepot