Menu główne
Aktualności
Trzcińsko-Zdrój
Miejscowości
Zabytki Trzcińska
Zabytki gminy
Noclegi
Gastronomia
Aktywny wypoczynek
Muzeum regionalne
Jeziora i lasy
Z historii Trzcińska
Zasłużeni dla gminy
Biblioteka regionalna
Rehabilitacja
Piszą o Trzcińsku ...
Bocianie miasto
Galeria
Ludzie z pasją
TV Trzcińsko
Wyślij e-kartkę
Księga gości
Ciekawe strony
POLUB NAS NA FACEBOOKU
Trzcińsko na YOUTUBE.PL
Filmy z Trzcińska na youtube.pl
 
 
WIRTUALNY SPACER
REKLAMA
Wiadomości Trzcinskie
REKLAMA
Bliżej Twoich Spraw - nr 1-9
Licznik odwiedzin
Dziś331
Wczoraj342
W ciągu tygodnia1723
W ciagu miesiąca8320
Wszystkich445822
Redakcja strony

Twórca i administrator strony

MARCIN CZESYK

 

Autorzy tekstów

współpracownicy

TADEUSZ KOŁUCKI

tadkol@o2.pl

Piotr Szukalski 

 piotr55@hotmail.de

A czas mija....
Strony o gminie

Ochotnicza Straż Pożarna

Miejsko-Gminna

Biblioteka Publiczna

Trzcińskie Centrum Kultury

Urząd Miasta

   

Gimnazjum Góralice


Góralice

PARAFIA Trzcińsko-Zdrój

PRZEDSZKOLE

MKS ORZEŁ

www.mksorzel.com.pl


Trzcińsko-Zdrój 24.pl

 

 

DPS

SP Trzcińsko

Stowarzyszenie na rzecz dzieci

z domu dziecka

Pub Duet

Trzcińsko Info

Sady


Bocianie miasto
PORADNIK KAJAKOWY

Gmina z lotu ptaka

Trzcińsko-Zdrój zimą
Trzcińsko-Zdrój jesienią

Trzcińsko-Zdrój latem

Tu jesteśmy
KALENDARIUM

Z HISTORII MIASTA I GMINY

Marek Stanisławski

Piotr Szukalski - nasz stały współpracownik
  
MOJA KOLEKCJA
O TRZCIŃSKU-ZDROJU

PIOTR SZUKALSKI

piotr55@hotmail.de

REKLAMA


Trzcińsko-Zdrój zaprasza

  

  

ZAPRASZAMY

WAŻNA DATA
4 kwietnia 1853r. W Trzcińsku urodził się Paul Billerbeck późniejszy pastor, który napisał dzieło liczące 4135 stron Komentarz do Nowego Testamentu z Talmudu i Midrasza". Zmarł we Frankfurcie n/Odrą 23 grudnia 1932r.
Pogoda

Zobacz jaka jest prognoza dla twojej okolicy.

HOT -SPOT Trzcińsko-Zdroj
Miasto partnerskie

Miasto bliźniacze Graft-De Rijp

  Stowarzyszenie Twinning

Polenecomite Graft-De Rijp
Jak dojechać?
  
Aktualności
Dzisiaj jest: Piątek
25 Lipca 2014
Imieniny obchodzą
Jakub, Krzysztof, Nieznamir, Sławosz,
Walentyna

Do końca roku zostało 160 dni.
Zodiak: Lew
Sprzątajmy po swoim psie
Logowanie
Basen / Kino w okolicy

 

basen o wym. 25 m

Sauna, jacuzzi

Myślibórz, ul.Piłsudskiego 18,

 tel.  095 747 32 19

1h-9zł/karnet(10h)-70 zł

 

ul. Szczecińska 17

74-100 Gryfino

Bilety:14 zl /12 zł

Tel. 91 416 24 47

www.gdk.com.pl

 

Lider Pojezierza
Współpraca
GEOCACHCING
Kresowiacy na Ziemi Chojeńskiej PDF Drukuj Email
Wpisał: czesmen   

Jeszcze kilka miesięcy temu obchodziliśmy 65-lecie Polskości na Zachodniej Ziemi. Z tej też okazji ukazały się różne publikacje w gazetach i książki, przedstawiające trud organizowania władzy i życia w 1945 roku.  Pierwszymi osiadłymi Polakami byli robotnicy rolni, wywiezieni przez Niemców na przymusowe roboty, którzy znaleźli się na tych terenach i powracający z obozów jeńcy, następni to zdemobilizowani żołnierze z Armii Polskiej oraz wysiedleńcy z kresów.Jak wiemy z nauki historii w szkołach i przekazów rodzinnych, naszych dziadków i rodziców rzucił tu okrutny los dziejów i narodów. Po zawierusze II wojny światowej i układach ówczesnych mocarstw, przybyli oni tu, na tą niegościnną i obcą dla nich ziemię, z przymusu i nakazu ówczesnych władz! Szczególnie Ci z Kresów Wschodnich przedwojennej Polski, którzy przeżyli od 17 września 1939 r. okupację sowiecką i jej represje, następnie od 1941 roku okupację niemiecką i represje.

Po wyzwoleniu przez Armię Czerwoną ponownie znaleźli się pod okupacją władz sowieckich. Za cichym przyzwoleniem owych władz nastąpiły mordy ludności polskiej przez nacjonalistów ukraińskich. Zbrodnie na ludności polskiej były głównie dziełem oddziałów UPA, OUN i innych pokrewnych im bojówek. Przykładowo, w pow. borszczowskim ustalono 1535 ofiar, szacowana łączna liczba zamordowanych obywateli polskich wyniosła 2985 osób. Wypędzonych i wysiedlonych Polaków szacuje się na 14 991. Opuszczonych bądź spalonych domów 3228. Jak wynika to z badań i dotychczasowych ustaleń liczby ofiar, np.: wieś Cygany – 119 ofiar i 200 spalonych domów, wieś gminna Gusztyn – 12 ofiar i 52 spalone domy, wieś Łosiacz – 23 ofiary i 150 spalonych domów. [¹] W wyniku tego ludobójstwa i nacisku władz ZSRR, Polacy ratując swoje życie, zostali zmuszeni do opuszczenia ojcowizny i wyjazdu w nieznane. Po dramatycznych przeżyciach i wielotygodniowych trudach podróży, przybywali całymi transportami na Śląsk i Ziemie Zachodnie, z dawnych województw: lwowskiego, nowogrodzkiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego, wileńskiego i wołyńskiego. Tu nad Odrą i Nysą Łużycką znaleźli swoją nową ziemię ojczystą, choć przez wiele lat nie mogli się z tym pogodzić, tęsknota za utraconą ojcowizną towarzyszyły i towarzyszą im do końca życia! Poniżej, na mapie i w krótkim zarysie, przedstawiam tu tylko kilka miejscowości z dawnego woj. tarnopolskiego, z których przybyli nasi pradziadkowie, dziadkowie i rodzice, osiedlając się w 1945 roku, w mieście Trzcińsko-Zdrój, Dębno i w innych miejscowościach na ziemi chojeńskiej. Myślę, że pozwoli to młodym pokoleniom zapoznać się z historią podanych miejscowości ich przodków i zachęci do głębszych poszukiwań i opracowań swoich rodzinnych korzeni!         

BORSZCZÓW – miasteczko powiatowe w Galicji, leży o 2 mile od granicy Podola rosyjskiego, 6 ½ mili na południowy wschód od miasteczka Czortkowa, 4 mile na płn. wsch. od miasteczka Zaleszczyk, 4 ½ mili na południowy zachód od Husiatynia. Przez miasto przebiega droga z Zaleszczyk do Skały.  Borszczów słynął z jarmarków bydła. Ludność rzymsko-katolicka 1440 mieszkańców, greko-katolików 1200 osób, wyznania  izraelskiego 1000 osób – razem 3640 mieszkańców.Powiat borszczowski graniczy na wschodzie z rosyjskim Podolem, od którego dzieli go rzeka Zbrucz. Na południu rzeka Dniestr odgraniczająca w tym miejscu Galicję od Bukowiny, na zachodzie graniczy z powiatem zaleszczyckim i czortowskim, a na północy z powiatem husiatyńskim. Ludność całego powiatu wynosi 72670 osób, w 67 osadach i 60 gminach. [2]            1 sierpnia 1934 r. w ramach reform dokonano nowego podziału powiatu borszczowskiego na gminy wiejskie: gm. Bilcze Złote, gm. Dźwiniaczka, gm. Germakówka, gm. Głęboczek, gm. Gusztyn, gm. Jezierzany, gm. Korolówka, gm. Krzywcze Górne, gm. Kudryńce, gm. Okopy Świętej Trójcy, gm. Szuparka, gm. Turylcze, gm. Uście Biskupie, gm. Wołkowce. [4]    

SKAŁA PODOLSKA – miasto i Skała Stara Wieś nad rzeką Zbrucz, leży na północ od miasta Granice, na południu Iwanków i Gusztynek, na zachodzie pola i lasy, a za nimi wieś Cygany, na północy Burdiakowce.  Ludność miasta 5300, cała gmina 6200 osób. Kościół murowany p.w. NMP, patronem kościoła hrabia Agenor Gołuchowski. W Skale jest 590 wyznawców rzymsko-katolickich. W skład parafii wchodzą następujące osady z wiernymi: Bereżanka – 80, Bosyry – 260, Burdiakowce – 270, Cygany – 610, Dębówka – 55, Gusztyn – 140, Gusztynek – 40, Iwanków – 30, Kociubińczyki – 160, Łosiacz – 700, Podfilipie – 30, Puklaki – 30, Siekierzyńce – 30, Słobódka – 80, Trójca – 104, Turylcze – 88, Wierzbówka – 24, Załucze – 50.W mieście istnieją zakłady: browar piwny, gorzelnia, młyn parowy, 2 olejarnie, ludność trudni się wyrobem płótna, sukna grubego, wozów, sań, pługów, i sprzętu domowego. Prócz tego zajmują się furmaństwem i przepędzaniem bydła sprowadzanego z Rosji.  Skała była od dawna pogranicznym zamkiem obronnym. [2] 

CYGANY – wieś w pow. borszczowskim nad potokiem Cyganka, który wpada do rzeki Niszławy. Oddalona o 1 ¼ mili na północ od Borszczowa, o 1 milę na zachód od Skały, między tym miasteczkiem a Cyganami leżą duże obszary leśne. We wsi jest szkoła. Właścicielem większości posiadłości jest Adam książę Sapieha. Ludność wyznania katolickiego przynależy do parafii w Skale – 610 osób, na miejscu parafia greko-katolicka – 835 wyznawców, z przynależną filią Żelińce z 592 duszami, dekanat Skalski, wyznania izraelskiego – 117, razem we wsi 1562 mieszkańców. [2]  

Województwo tarnopolskie – część mapy z 1938 r.

DĘBÓWKA – wieś w pow. borszczowskim oddalona o 2 ½ mili na północ od Borszczowa, a 1 ¾ mili na południowy zachód od Bosyru i o 1 ½ mili na północny zachód od Skały. Wieś leży w okręgu celno-granicznym oddalona o ¾ mili na wschód od prawego brzegu Zbrucza. Okolica bardzo urodzajna, oprócz zbóż dobrze się udaje tytoń i kukurydza. Właścicielem większej posiadłości jest Jan Juchniewicz.    Ludność rzymsko-katolicka należy do parafii w Skale – 74, greko-katolicy do parafii w Bosyrach – 63, izraelitów jest 23, razem wieś zamieszkuje 160 osób. [2]  

GUSZTYN – wieś w pow. borszczowskim leży o 1 milę na płn. zach. od Skały w urodzajnej okolicy. We wsi znajduje się szkoła filialna i kasa pożyczkowa. Właścicielem większości Konstanty i spadkobiercy Emila Fabriciusa. Ludność rzymsko-katolicka 140 osób, parafia w Skale, gr. katolicy 440 parafia Burdiakowce, izraelici 40 osób, razem 620 mieszkańców. [2] W ramach reform administracyjnych i scaleniowych w Polsce, 1 sierpnia 1934 r. utworzono gminę Gusztyn, w skład której weszły następujące wioski: Burdiakowce, Cygany, Dębówka, Gusztyn, Łosiacz i Zbrzyź. Liczba ludności w gminie w 1931 wynosiła 7220 osób. [4]     

ŁOSIACZ – wieś w pow. borszczowskim, leży 14 km na płn. od Borszczowa. Na wschodzie leżą Burdiakowce i Gusztyn, na południu Cygany, na zachodzie Piatkowce, Tarnawka i Zwiahel, na płn. zach. Dawidkowce (w pow. czortowskim), na płn. Czarnokońce Wielkie i Wola Czarnokoniecka. W północnej stronie wsi płynie potok Rudka, dopływ Niszławy i płynie przez wschodnią część obszaru na południowy wschód, a potem wzdłuż granicy od Gusztyna na południe do Cygan, gdzie przybiera obyczajową nazwę Cyganka. Wody z zachodniej części obszaru uprowadza mały dopływ Niszławy na zachód do Zwiahelu. Na prawym brzegu Rudki leżą zabudowania wiejskie 290 mieszkańców i cerkiew. W stronie południowo-zachodniej leży las Stawki, a na południu granicy wznosi się wzgórze Cypel do 301 m. Większość posiadłości należy do Agenora hrabiego Gołuchowskiego: ziemia orna 959 ha, łąki i ogrody 251 ha, lasy 650 ha. W gminie zamieszkuje 1900 mieszkańców, w tym na obszarze dworskim 200 osób. Ludność wyznania rzymsko-katolickiego 700 osób z parafią w Skale, greko-katolickiego 1000 osób. We wsi jest cerkiew, kościół, szkoła. Według miejscowego podania niegdyś na polach Łosiacza stało miasto „Rohoża” pod lasem zwanym Sandruszczyzną. [2]     Kościół w Łosiaczu wybudowano z fundacji hrabiny Marii Gołuchowskiej. Budowę rozpoczęto w 1889 roku, a oddano do użytku w 1906 roku. Parafię erygowano w 1909 roku, natomiast świątynię konsekrował metropolita lwowski abp Bolesław Twardowski w 1932 r.W latach 70. XX wieku pożar zniszczył część kościoła i władza radziecka zamknęła go, zamieniając na magazyn maszyn rolniczych. Staraniem mieszkańców Łosiacza oraz pomoc byłych krajanów i ich potomków z Polski, wiosną 1990 roku kościół p.w. św. Antoniego został oddany wiernym. [3]  

 Tadeusz Kołucki, Gryfino 2010r. 

Bibliografia [¹] Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w woj. tarnopolskim 1939 – 1946, Henryk Komański, Szczepan Siekierka, 2006r. Wrocław, (biblioteka Książnicy Pomorskiej) 

[2] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – Filip Sulimierski, Władysław Walewski, 1880-1902r. Warszawa, (biblioteka Książnicy Pomorskiej) 

[3] Gazeta „Gość Opolski” 3 lipca 2005r. art. Grodkowianie na ukraińskiej ziemi czyli „Sami swoi” 

[4] pl.wikipedia.org


Odsłon: 3017 | Drukuj | Email

Komentarze (1)
RSS komentarzy
1. 30-01-2011 19:54
 
Kresowiacy na Ziemi Chojeńskiej
Bardzo ciekawe opracowanie podparte materialami-dziekuje panie Tadeuszu - wiele sie dowiedzialem. Motto rowniez do rozwazenia pozostawil pan czytelnikom i slusznie.
IP: 188.96.55.213
Gość
 
piotr5521

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze.
Proszę zaloguj się lub zarejestruj.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3
Polska adaptacja - JoomlaPL.com Team

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Themes and Templates by dezinedepot