Menu główne
Aktualności
Trzcińsko-Zdrój
Miejscowości
Zabytki Trzcińska
Zabytki gminy
Noclegi
Gastronomia
Aktywny wypoczynek
Muzeum regionalne
Jeziora i lasy
Z historii Trzcińska
Zasłużeni dla gminy
Biblioteka regionalna
Rehabilitacja
Piszą o Trzcińsku ...
Bocianie miasto
Galeria
Ludzie z pasją
TV Trzcińsko
Wyślij e-kartkę
Księga gości
Ciekawe strony
POLUB NAS NA FACEBOOKU
Trzcińsko na YOUTUBE.PL
Filmy z Trzcińska na youtube.pl
 
 
WIRTUALNY SPACER
REKLAMA
Wiadomości Trzcinskie
REKLAMA
Bliżej Twoich Spraw - nr 1-9
Licznik odwiedzin
Dziś665
Wczoraj681
W ciągu tygodnia5405
W ciagu miesiąca10548
Wszystkich1393425
Redakcja strony

Twórca i administrator strony

MARCIN CZESYK

 

Autorzy tekstów

współpracownicy

TADEUSZ KOŁUCKI

tadkol@o2.pl

Piotr Szukalski 

 piotr55@hotmail.de

A czas mija....
Strony o gminie

Ochotnicza Straż Pożarna

Miejsko-Gminna

Biblioteka Publiczna

Trzcińskie Centrum Kultury

Urząd Miasta

   

Gimnazjum Góralice


Góralice

PARAFIA Trzcińsko-Zdrój

PRZEDSZKOLE

MKS ORZEŁ

www.mksorzel.com.pl


Trzcińsko-Zdrój 24.pl

 

 

DPS

SP Trzcińsko

Stowarzyszenie na rzecz dzieci

z domu dziecka

Pub Duet

Trzcińsko Info

Sady


Bocianie miasto
PORADNIK KAJAKOWY

Gmina z lotu ptaka

Trzcińsko-Zdrój zimą
Trzcińsko-Zdrój jesienią

Trzcińsko-Zdrój latem

Tu jesteśmy
KALENDARIUM

Z HISTORII MIASTA I GMINY

Marek Stanisławski

Piotr Szukalski - nasz stały współpracownik
  
MOJA KOLEKCJA
O TRZCIŃSKU-ZDROJU

PIOTR SZUKALSKI

piotr55@hotmail.de

REKLAMA


Trzcińsko-Zdrój zaprasza

  

  

ZAPRASZAMY

WAŻNA DATA
4 kwietnia 1853r. W Trzcińsku urodził się Paul Billerbeck późniejszy pastor, który napisał dzieło liczące 4135 stron Komentarz do Nowego Testamentu z Talmudu i Midrasza". Zmarł we Frankfurcie n/Odrą 23 grudnia 1932r.
Pogoda

Zobacz jaka jest prognoza dla twojej okolicy.

HOT -SPOT Trzcińsko-Zdroj
Miasto partnerskie

Miasto bliźniacze Graft-De Rijp

  Stowarzyszenie Twinning

Polenecomite Graft-De Rijp
Jak dojechać?
  
Aktualności
Dzisiaj jest: Niedziela
16 Grudnia 2018
Imieniny obchodzą
Adelajda, Ado, Albina, Alina, Ananiasz,
Bean, Zdzisława

Do końca roku zostało 16 dni.
Zodiak: Strzelec
Sprzątajmy po swoim psie
Logowanie
Basen / Kino w okolicy

 

basen o wym. 25 m

Sauna, jacuzzi

Myślibórz, ul.Piłsudskiego 18,

 tel.  095 747 32 19

1h-9zł/karnet(10h)-70 zł

 

ul. Szczecińska 17

74-100 Gryfino

Bilety:14 zl /12 zł

Tel. 91 416 24 47

www.gdk.com.pl

 

Lider Pojezierza
Współpraca
GEOCACHCING
Żydowska synagoga i kirkut w Trzcińsku Zdroju PDF Drukuj Email
Wpisał: Tadkol   

W ostatnim moim artykule wyjaśniłem pochodzenie i zastosowanie budunku w pobliżu Bramy Myśliborskiej, to dawna niemiecka elektrownia w Trzcińsku Zdroju! Dziś chciałbym obalić kolejny mit mieszkańców miasta. Przedstawię tu i wyjaśnię gdzie w mieście znajdowała się żydowska synagoga i kirkut.      

 Benno Riech w niemieckiej Kronice Miasta wspomina kirkut (cmentarz żydowski) i mieszkańców Trzcińska wyznania mojżeszowego: „Dnia 19 grudnia 1709 roku gmina żydowska nabyła od miasta plac pod założenie cmentarza, za 10 talarów. Oprócz opłaty za plac, Żydzi zobowiązani byli płacić dla miasta za pochówek: za zmarłego poniżej 12 lat – 3 grosze, za zmarłego ponad ten wiek 6 groszy, a za obcego niebędącego mieszkańcem miasta 16 groszy. Za to miasto obiecywało strzec grobów przed niecnymi rękami wyrządzającymi szkody”.

Kirkut założono przy drodze do Gogolic (Schmarfendorfer Weg), obecnie ul. Ceglana, o wymiarach: długość 25 m i szerokość 25 m, jak widać był to mały cmentarzyk. Pierwotnie otoczono go drewnianym płotem, a w latach późniejszych zbudowano kamienny mur z bramą. Gmina żydowska nie była duża, jak podaje kronika i inne zapiski źródłowe: w roku 1801 – 90 osób, w 1859 – 108, po tym okresie społeczność żydowska maleje, w roku 1905 – 48, a w roku 1925 – 20 osób.

Żydzi początkowo odprawiali swoje modły w prywatnych domach, dopiero w roku 1820 (podawany jest też rok 1825) zbudowali synagogę o konstrukcji szkieletowo drewnianej na podmurówce kamiennej, przy dawnej Bramie Wodnej – obecnie ul. Wodna. Gdzieś około 1930 roku budynek synagogi został sprzedany dla wspólnoty ewangelickiej, pod przewodnictwem mistrza murarskiego Albrechta i nauczyciela Papenfußa. Dokładną datę sprzedaży budynku trudno jest ustalić?

 

 

   

Powyższe stare zdjęcie ukazuje nam budynek dawnej synagogi i część promenady nad jeziorem. Widoczna synagoga (zaznaczona strzałką) znajdowała się na obecnej posesji rodziny Mikołajewskich. Budynek synagogi w Trzcińsku przetrwał II wojnę światową, lecz w latach pięćdziesiątych XX wieku został rozebrany, z powodu złego stanu technicznego.

 

       

 

Zdjęcie szkolne z lat 50. XX wieku, a z tyłu widoczny jest budynek dawnej synagogi.

 

  

 

Zdjęcie ukazuje obecne miejsce gdzie była synagoga – tuż za betonowym płotem. 

  

Natomiast cmentarz żydowski został zlikwidowany na początku lat 80. XX wieku. Otoczony on był kamiennym murem, a w pobliżu tylnego muru stały kamienno-ceglane budynki gospodarcze. Obecnie owe budynki gospodarcze znajdują się na prywatnej posesji – jest tam Zakład Kamieniarski.

Przez kilka lat mieszkałem przy ul. Dworcowej (w tzw. barakach), skąd było bliskie dojście na kirkut. Na teren cmentarza wchodziliśmy przez rozwalony z tyłu mur. Od strony północnej, tzn. przy stodołach, mur był też w opłakanym stanie, w jego pobliżu przebiegała dojazdowa droga do wyżej wspomnianego gospodarstwa. Od strony południowej przy murze rosły drzewa i chaszcze sięgające aż do rowu, przed nasypem kolejowym.  Obszar cmentarza był  porośnięty krzakami i drzewami, po których piął się bluszcz. W zimie był lepszy dostęp, a cmentarz przejrzysty, gdy opadły liście z krzaków i drzew. Większość płyt nagrobnych  leżała, a w pozycji stojącej znajdowało się tylko kilka maceb, one też były porośnięte bluszczem. Atmosfera tego miejsca była niesamowita! Tak zapamiętałem te wyprawy na teren cmentarza żydowskiego w latach 1968 – 1972.

 



Wejście na teren cmentarza znajdowało się tuż przy drodze do Gogolic. Obecnie w tym miejscu stoi powyższy budynek mieszkalny, zdjęcie z 2002r. Natomiast plac zabaw zajmuje dawny teren cmentarny! Drugi blok mieszkalny usytuowany jest na dawnej drodze dojazdowej do wspomnianego powyżej gospodarstwa.

 

Tadeusz Kołucki, Gryfino, kwiecień 2018 r.

 

Bibliografia:

 

Benno Riech „Stadtchronik Bad Schönfließ Neumark” Bad Schönfließ 1922 r.

Benno Riech „Chronik der Kirche zu St. Marien in Bad Schönfließ” Bad Schönfließ 1928 r.

Erich Blunck „Die Kunstdenkmaler des Kreises Königsberg (Neumark) 1927r.

Benno Riech „Die Kirchhöfe von Bad Schönfliess” Kreiskalender Königsberg 1956r.

Erinnerungsschrift an die Stadt Bad Schönfließ /Nm aus Anlass Ihres 675 Jährigen bestehens 1956r. 


Odsłon: 1047 | Drukuj | Email

Bądź pierwszym który skomentuje
RSS komentarzy

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą dodawać komentarze.
Proszę zaloguj się lub zarejestruj.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.3
Polska adaptacja - JoomlaPL.com Team

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »
Themes and Templates by dezinedepot